Sổ tiêm chủng: giữ và dùng cho đúng

Sổ tiêm chủng là giấy tờ sức khoẻ quan trọng nhất trong những năm đầu đời của trẻ — và là thứ rất hay bị thất lạc.

Vì sao quan trọng

• Nhân viên y tế cần biết trẻ đã tiêm gì để quyết định mũi tiếp theo.
• Tránh tiêm thiếu hoặc tiêm trùng.
• Cần khi đi học — nhiều trường yêu cầu.
• Cần khi đi nước ngoài — học tập, làm việc, du lịch.
• Cần khi đi làm ở một số ngành.
• Cần khi lớn lên — để biết mũi nào cần tiêm nhắc.
• Cần khi nhập viện, khi có vết thương.

Đây là giấy tờ dùng suốt đời — không chỉ vài năm đầu.

Cách giữ

• Một chỗ cố định — cùng với giấy khai sinh, giấy tờ quan trọng khác.
• Bọc nilon hoặc để trong bìa — sổ dùng nhiều năm, dễ rách.
• Chụp ảnh sau mỗi lần tiêm và lưu trên điện thoại.
• Gửi ảnh cho người thân giữ hộ — phòng mất điện thoại.
• Cả bố và mẹ đều biết chỗ để.
• Không để trẻ nghịch.
• Không xé trang nào dù đã cũ.

Mang đi mỗi lần tiêm

• Luôn mang theo — đây là lý do quan trọng nhất để giữ sổ.
• Kiểm tra nhân viên y tế đã ghi đủ trước khi ra về.
• Xem lại thông tin ghi có đúng không — tên vắc xin, ngày tiêm.
• Hỏi mũi tiếp theo là khi nào và ghi lại.
• Chụp ảnh ngay trước khi cất sổ.

Nên ghi thêm gì

Ngoài phần nhân viên y tế ghi, phụ huynh nên ghi thêm:

• Phản ứng sau tiêm — sốt mấy độ, kéo dài bao lâu, có sưng đau không.
• Trẻ có khó chịu gì bất thường không.
• Đã dùng thuốc gì sau tiêm.
• Cơ sở tiêm ở đâu.
• Lịch hẹn mũi tiếp theo.

Ghi phản ứng rất quan trọng — lần sau nhân viên y tế cần biết để tư vấn.

Khi mất sổ

• Liên hệ cơ sở đã tiêm để xin trích lục — nhiều nơi có lưu hồ sơ.
• Nếu tiêm ở nhiều nơi — liên hệ từng nơi.
• Hỏi trạm y tế phường xã.
• Tìm ảnh chụp cũ trong điện thoại, hỏi người thân.
• Mang mọi giấy tờ tìm được đi hỏi nhân viên y tế — họ sẽ tư vấn cách xử lý.
• Không tự đoán rồi bỏ qua các mũi — cũng không tự tiêm lại tất cả.
• Nhân viên y tế sẽ quyết định dựa trên thông tin có được.

Hệ thống điện tử

• Nhiều nơi đã có hệ thống lưu thông tin tiêm chủng điện tử.
• Hỏi cơ sở tiêm xem có tra cứu được không và tra thế nào.
• Nhưng vẫn nên giữ sổ giấy — phòng khi hệ thống không tra được hoặc cần bản cứng.
• Kiểm tra thông tin trên hệ thống có khớp với sổ không.

Theo dõi lịch tiêm

• Hỏi nhân viên y tế mũi tiếp theo khi nào — ngay sau mỗi lần tiêm.
• Ghi vào lịch nhà và đặt nhắc trên điện thoại.
• Đặt nhắc trước vài ngày — để kịp sắp xếp.
• Lịch tiêm có thể thay đổi theo thời gian — hỏi lại ở cơ sở tiêm, không dựa vào thông tin cũ hoặc thông tin từ người khác.
• Mỗi trẻ có thể có lịch riêng tuỳ tình trạng sức khoẻ và các mũi đã tiêm.

Khi chuyển nơi ở hoặc đổi cơ sở tiêm

• Mang sổ theo — đây là lý do sổ quan trọng.
• Báo cho cơ sở mới biết trẻ đã tiêm gì.
• Xin trích lục từ cơ sở cũ nếu cần.
• Hỏi cơ sở mới về lịch tiếp theo.

Khi trẻ đi học

• Nhiều trường yêu cầu bản sao sổ tiêm.
• Nộp bản sao, giữ bản gốc.
• Hỏi trường cần những gì trước khi nhập học.
• Nếu thiếu mũi nào — hỏi nhân viên y tế về việc tiêm bù.

Khi trẻ lớn lên

• Giao lại sổ cho con khi trưởng thành — và giải thích vì sao cần giữ.
• Vẫn cần khi đi làm, đi nước ngoài, khi mang thai.
• Người lớn cũng có các mũi cần tiêm nhắc — hỏi bác sĩ.
• Tiếp tục ghi các mũi tiêm ở tuổi trưởng thành.

Với người lớn không có sổ

• Rất nhiều người trưởng thành không còn sổ tiêm thời nhỏ.
• Hỏi bố mẹ xem còn nhớ hoặc còn giữ không.
• Hỏi bác sĩ về cách xử lý — có thể xét nghiệm hoặc tiêm theo hướng dẫn.
• Bắt đầu giữ sổ từ bây giờ — ghi mọi mũi tiêm từ nay.

Một việc nên làm hôm nay

• Tìm sổ tiêm của cả nhà.
• Chụp ảnh lưu điện thoại.
• Cất vào một chỗ cố định cùng giấy tờ quan trọng.
• Ghi lịch mũi tiếp theo nếu có.
• Nói cho người nhà biết chỗ để.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Chụp ảnh sổ tiêm sau mỗi lần tiêm — đơn giản mà giải quyết được phần lớn rủi ro mất sổ.
2. Ghi thêm phản ứng sau tiêm vào sổ — lần sau nhân viên y tế cần biết.
3. Đây là giấy tờ dùng suốt đời, không chỉ vài năm đầu.

Câu hỏi thường gặp