Trẻ sinh non, nhẹ cân và trẻ có bệnh nền

Trẻ sinh non, nhẹ cân và trẻ có bệnh nền là nhóm dễ bị bệnh nặng nhất — nên cũng là nhóm cần được bảo vệ nhất.

Nhưng đây lại là nhóm hay bị hoãn tiêm quá mức vì lo lắng.

Nguyên tắc chung

• Phần lớn trẻ trong nhóm này vẫn tiêm chủng được.
• Cần được bác sĩ đánh giá và tư vấn cụ thể — không tự quyết định.
• Một số trường hợp cần điều chỉnh lịch hoặc loại vắc xin.
• Trì hoãn không cần thiết làm kéo dài thời gian trẻ không được bảo vệ.
• Nguy cơ mắc bệnh nặng ở nhóm này cao hơn trẻ khác.

Trẻ sinh non và nhẹ cân

• Nói rõ với nhân viên y tế trẻ sinh non bao nhiêu tuần, cân nặng lúc sinh.
• Mang theo giấy tờ từ bệnh viện nơi sinh.
• Bác sĩ sẽ đánh giá và hướng dẫn lịch phù hợp.
• Có thể cần theo dõi sát hơn sau tiêm — hỏi rõ về điều này.
• Đây là nhóm dễ bị bệnh nặng hơn nên việc được bảo vệ càng quan trọng.
• Hỏi xem có mũi nào cần tiêm ở cơ sở có điều kiện theo dõi tốt hơn không.

Trẻ có bệnh nền

Các tình trạng cần nói rõ

• Bệnh tim bẩm sinh.
• Bệnh phổi mạn tính.
• Bệnh thận.
• Bệnh gan.
• Bệnh máu.
• Suy giảm miễn dịch — bẩm sinh hoặc mắc phải.
• Đang điều trị ung thư.
• Đang dùng thuốc ảnh hưởng miễn dịch — corticoid kéo dài, thuốc ức chế miễn dịch.
• Bệnh thần kinh, tiền sử co giật.
• Dị ứng nặng đã biết.
• Sau ghép tạng.
• Mới truyền máu hoặc dùng chế phẩm máu.

Cần làm gì

• Hỏi bác sĩ chuyên khoa đang điều trị cho trẻ — họ hiểu rõ tình trạng nhất.
• Mang hồ sơ bệnh án khi đi tiêm.
• Nói rõ mọi thuốc trẻ đang dùng.
• Hỏi về thời điểm phù hợp — có giai đoạn nên tiêm, có giai đoạn nên chờ.
• Hỏi có loại nào cần tránh không — một số loại không phù hợp với trẻ suy giảm miễn dịch.
• Hỏi có mũi nào đặc biệt nên tiêm không — trẻ có bệnh nền có thể được khuyến cáo thêm một số mũi.

Bảo vệ gián tiếp — rất quan trọng

Khi trẻ chưa tiêm được hoặc đáp ứng kém, việc bảo vệ từ xung quanh trở nên quan trọng.

• Người trong nhà nên tiêm đầy đủ — bố mẹ, anh chị em, ông bà, người giúp việc.
• Hỏi bác sĩ về các mũi người lớn trong nhà nên tiêm.
• Người đang ốm không tới gần trẻ.
• Rửa tay trước khi bế trẻ — nhắc cả khách.
• Hạn chế đưa trẻ tới nơi đông người trong giai đoạn chưa được bảo vệ.
• Không để ai hút thuốc trong nhà.
• Anh chị em đi học về — thay đồ, rửa tay trước khi chơi với em.

Khi trẻ phải hoãn tiêm

• Hỏi ngay khi nào quay lại được.
• Ghi lịch và đặt nhắc.
• Hoãn không có nghĩa là bỏ.
• Chủ động liên hệ lại nếu tới hẹn mà chưa được gọi.
• Tăng cường bảo vệ gián tiếp trong thời gian chờ.
• Hỏi dấu hiệu bệnh nào cần đưa trẻ đi khám ngay trong giai đoạn chưa được bảo vệ.

Theo dõi sau tiêm kỹ hơn

• Hỏi rõ cần ở lại theo dõi bao lâu — có thể lâu hơn bình thường.
• Theo dõi tại nhà kỹ hơn.
• Có người ở bên, nhất là ban đêm.
• Biết rõ dấu hiệu cần đi khám ngay.
• Giữ số điện thoại cơ sở tiêm và bác sĩ chuyên khoa.
• Ghi lại phản ứng để báo lần sau.

Đừng để lo lắng dẫn tới trì hoãn kéo dài

• Lo lắng là chính đáng — nhưng cách xử lý là hỏi bác sĩ, không phải trì hoãn.
• Trẻ trong nhóm này mắc bệnh thường nặng hơn — đây là lý do cần bảo vệ sớm.
• Nói rõ mọi lo lắng với bác sĩ — họ sẽ giải thích cụ thể cho trường hợp của con bạn.
• Hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa nếu chưa yên tâm.
• Đừng dựa vào thông tin trên mạng — tình trạng mỗi trẻ khác nhau.

Nên hỏi bác sĩ

• "Con tôi tiêm được những mũi nào?"
• "Có mũi nào cần tránh không?"
• "Lịch tiêm có cần điều chỉnh không?"
• "Có mũi nào con tôi đặc biệt nên tiêm không?"
• "Người trong nhà nên tiêm gì để bảo vệ cháu?"
• "Theo dõi sau tiêm thế nào?"
• "Nếu con tôi ốm thì dấu hiệu nào cần đi khám ngay?"
• "Nên tiêm ở cơ sở nào cho phù hợp?"

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Phần lớn trẻ sinh non và có bệnh nền vẫn tiêm chủng được — cần bác sĩ đánh giá, không tự quyết.
2. Đây là nhóm dễ bị bệnh nặng nhất nên càng cần được bảo vệ sớm.
3. Người trong nhà tiêm đầy đủ là cách bảo vệ gián tiếp quan trọng cho trẻ.

Câu hỏi thường gặp