Người suy giảm miễn dịch và đang điều trị đặc biệt

Đây là nhóm cần được bảo vệ nhất — vì mắc bệnh truyền nhiễm thường nặng hơn nhiều.

Nhưng cũng là nhóm cần thận trọng nhất khi tiêm chủng.

Ai thuộc nhóm này

• Suy giảm miễn dịch bẩm sinh.
• Suy giảm miễn dịch mắc phải.
• Đang điều trị ung thư — hoá trị, xạ trị.
• Đang dùng corticoid liều cao kéo dài.
• Đang dùng thuốc ức chế miễn dịch — sau ghép tạng, bệnh tự miễn.
• Đang dùng thuốc sinh học.
• Sau ghép tạng, ghép tế bào gốc.
• Đã cắt lách.
• Bệnh máu ác tính.
• Bệnh thận giai đoạn nặng, đang lọc máu.

Nguyên tắc quan trọng nhất

• Bắt buộc cần bác sĩ chuyên khoa tư vấn.
• Không tự quyết định tiêm hay không tiêm.
• Một số loại không phù hợp với nhóm này — đây là điểm quan trọng nhất.
• Nhiều loại khác vẫn tiêm được — đừng bỏ hết.
• Thời điểm rất quan trọng.

Cần khai báo đầy đủ

• Chẩn đoán cụ thể.
• Đang ở giai đoạn nào của điều trị.
• Mọi thuốc đang dùng — tên, liều, dùng bao lâu rồi.
• Corticoid — liều bao nhiêu, dùng bao lâu.
• Lịch điều trị — theo chu kỳ thế nào.
• Kết quả xét nghiệm gần nhất.
• Đã ghép tạng chưa, khi nào.
• Đã cắt lách chưa.
• Mới truyền máu hoặc chế phẩm máu không.

Mang hồ sơ bệnh án và danh sách thuốc đi cùng.

Về thời điểm tiêm

• Khả năng đáp ứng phụ thuộc vào giai đoạn điều trị.
• Bác sĩ sẽ chọn thời điểm phù hợp trong phác đồ.
• Nếu sắp bắt đầu điều trị ảnh hưởng miễn dịch — hỏi xem có nên tiêm trước không.
• Đây là điểm rất quan trọng mà nhiều người không biết để hỏi.
• Sau khi kết thúc điều trị — hỏi khi nào tiêm được, có cần tiêm lại không.

Về khả năng đáp ứng

• Có thể đáp ứng kém hơn người bình thường.
• Có thể cần kiểm tra đáp ứng sau tiêm — hỏi bác sĩ.
• Có thể cần liều hoặc lịch khác — do bác sĩ quyết định.
• Đáp ứng kém không có nghĩa là vô ích — vẫn có giá trị bảo vệ.
• Nhưng vì đáp ứng có thể kém nên bảo vệ gián tiếp càng quan trọng.

Bảo vệ gián tiếp — rất quan trọng

Đây là phần nhiều gia đình bỏ qua.

• Tất cả người trong nhà nên tiêm đầy đủ — vợ chồng, con cái, ông bà, người giúp việc.
• Hỏi bác sĩ về các mũi người nhà nên tiêm.
• Người chăm sóc đặc biệt cần tiêm.
• Trẻ trong nhà tiêm đủ theo lịch.
• Một số loại vắc xin cần lưu ý khi trong nhà có người suy giảm miễn dịch — hỏi bác sĩ về điều này.

Các biện pháp phòng bệnh khác

• Rửa tay thường xuyên — cả người bệnh và người xung quanh.
• Hạn chế tiếp xúc với người đang ốm.
• Hạn chế tới nơi đông người.
• Đeo khẩu trang khi cần.
• Ăn chín uống sôi — tránh đồ sống, tái.
• Cẩn thận với vật nuôi — hỏi bác sĩ.
• Không để ai hút thuốc trong nhà.
• Khách thăm rửa tay, không tới khi đang ốm.
• Đi khám sớm khi có dấu hiệu nhiễm trùng — diễn biến có thể nhanh.

Khi có dấu hiệu nhiễm trùng

• Đi khám sớm — đừng chờ xem.
• Nói rõ mình suy giảm miễn dịch ngay từ đầu.
• Mang danh sách thuốc và hồ sơ.
• Sốt ở người suy giảm miễn dịch luôn cần được khám.
• Không tự dùng kháng sinh.
• Biết trước số điện thoại liên hệ với bác sĩ điều trị.

Nên hỏi bác sĩ chuyên khoa

• "Tôi tiêm được những loại nào?"
• "Có loại nào tôi phải tránh không?"
• "Thời điểm nào trong phác đồ là phù hợp?"
• "Trước khi bắt đầu điều trị có nên tiêm gì không?"
• "Sau khi kết thúc điều trị thì thế nào?"
• "Có cần kiểm tra đáp ứng sau tiêm không?"
• "Người nhà tôi nên tiêm gì?"
• "Có loại nào người nhà cần lưu ý khi tiêm không?"
• "Tôi nên tiêm ở cơ sở nào?"

Phối hợp giữa các bác sĩ

• Bác sĩ chuyên khoa điều trị là người tư vấn chính.
• Xin giấy tư vấn để mang tới cơ sở tiêm.
• Nói rõ với nhân viên tiêm chủng về tình trạng.
• Mang đầy đủ hồ sơ.
• Đừng để mỗi nơi biết một phần.

Với người đã cắt lách

• Nguy cơ nhiễm trùng nặng cao hơn.
• Có khuyến cáo tiêm chủng riêng — hỏi bác sĩ.
• Luôn báo với mọi nhân viên y tế rằng mình đã cắt lách.
• Mang thẻ ghi thông tin này.
• Đi khám sớm khi sốt — không chờ.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Bắt buộc cần bác sĩ chuyên khoa tư vấn — một số loại không phù hợp với nhóm này.
2. Hỏi xem có nên tiêm trước khi bắt đầu điều trị ảnh hưởng miễn dịch — điểm nhiều người bỏ qua.
3. Người trong nhà tiêm đầy đủ là biện pháp bảo vệ quan trọng nhất cho nhóm này.

Câu hỏi thường gặp