Sau sinh và khi cho con bú

Sau sinh là lúc hoàn thành các mũi đã hoãn — và cũng là lúc dễ quên nhất.

Mọi sự chú ý dồn vào em bé. Sức khoẻ của mẹ thường bị bỏ qua.

Hoàn thành các mũi đã hoãn

• Hỏi bác sĩ ngay ở lần khám sau sinh.
• Hỏi thời điểm phù hợp cho từng mũi.
• Ghi lịch và đặt nhắc trên điện thoại — giai đoạn này rất dễ quên.
• Nhờ người nhà nhắc.
• Kết hợp với lịch khám của bé nếu được — tiện hơn.
• Đừng để trôi nhiều tháng rồi quên hẳn.

Khi cho con bú

• Phần lớn các mũi vẫn tiêm được — nhưng hỏi bác sĩ về từng loại.
• Nói rõ mình đang cho con bú khi đi tiêm.
• Hỏi có cần ngưng cho bú không — phần lớn là không cần.
• Không tự ngưng cho bú vì lo lắng — hỏi bác sĩ trước.
• Hỏi về thuốc hạ sốt an toàn khi cho bú nếu sau tiêm bị sốt.
• Ăn đủ, uống đủ nước, nghỉ ngơi.

Bảo vệ trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh chưa tiêm được nhiều mũi — nên được bảo vệ chủ yếu nhờ người xung quanh.

Người trong nhà

• Bố mẹ, ông bà, anh chị em nên tiêm đầy đủ.
• Người giúp việc, người chăm bé cũng nên tiêm.
• Hỏi bác sĩ về các mũi người nhà nên tiêm — hỏi từ khi mang thai càng tốt.
• Anh chị em lớn nên tiêm đủ theo lịch — trẻ đi học hay mang mầm bệnh về.

Với khách thăm

• Hỏi thẳng xem có đang cảm cúm không — đề nghị hoãn nếu có.
• Yêu cầu rửa tay trước khi bế bé.
• Không để ai hôn bé — nhất là vùng mặt và tay.
• Hạn chế số khách trong những tuần đầu.
• Không để trẻ đang ốm tới gần.
• Đừng ngại từ chối — sức khoẻ của bé quan trọng hơn phép lịch sự.

Trong sinh hoạt

• Rửa tay trước khi chăm bé.
• Hạn chế đưa bé tới nơi đông người trong những tháng đầu.
• Không để ai hút thuốc trong nhà.
• Người ốm trong nhà — hạn chế tiếp xúc, đeo khẩu trang.
• Anh chị em đi học về — thay đồ, rửa tay trước khi chơi với em.
• Phòng thoáng, sạch.

Tiêm chủng cho bé

• Hỏi rõ lịch tiêm của bé ngay khi ra viện.
• Giữ sổ tiêm của bé cẩn thận.
• Chụp ảnh lưu sau mỗi lần tiêm.
• Đặt nhắc cho mũi tiếp theo.
• Đi đúng lịch — chậm trễ kéo dài thời gian bé chưa được bảo vệ.
• Hỏi cơ sở tiêm về các mũi trong chương trình miễn phí.

Đừng quên sức khoẻ của mẹ

• Đi khám sau sinh đúng lịch — đừng bỏ.
• Hỏi về các mũi cần hoàn thành.
• Nói về mọi vấn đề sức khoẻ — đừng chỉ nói về bé.
• Hỏi về việc bổ sung vi chất khi cho con bú.
• Nói nếu thấy buồn chán kéo dài, khóc nhiều, lo lắng quá mức — có thể là trầm cảm sau sinh, cần được hỗ trợ.
• Mẹ khoẻ thì mới chăm bé tốt được.

Khi bé phải hoãn tiêm

• Hỏi ngay khi nào đưa bé quay lại được.
• Ghi lịch và đặt nhắc — đừng để trôi.
• Hoãn không có nghĩa là bỏ.
• Tăng cường bảo vệ gián tiếp trong thời gian chờ — hạn chế khách, hạn chế nơi đông người.
• Chủ động liên hệ lại nếu tới hẹn mà chưa được gọi.
• Hỏi dấu hiệu bệnh nào cần đưa bé đi khám ngay trong giai đoạn chưa được bảo vệ.

Chuẩn bị cho lần mang thai sau

• Giữ hồ sơ tiêm chủng đầy đủ.
• Hoàn thành các mũi đã hoãn — trước khi có thai lần sau.
• Hỏi bác sĩ về khoảng cách giữa hai lần mang thai.
• Nói rõ tiền sử thai kỳ trước khi chuẩn bị mang thai lần sau.

Khi mẹ ốm

• Đi khám sớm — đừng cố chịu đựng.
• Nói rõ đang cho con bú khi được kê thuốc.
• Đeo khẩu trang khi chăm bé.
• Rửa tay kỹ hơn.
• Không tự ngưng cho bú mà chưa hỏi bác sĩ.
• Nhờ người khác chăm bé trong lúc mình ốm nặng.
• Không tự mua thuốc — hỏi dược sĩ và nói rõ đang cho bú.

Nên hỏi bác sĩ ở lần khám sau sinh

• "Tôi cần hoàn thành những mũi nào?"
• "Đang cho con bú thì tiêm được không?"
• "Thời điểm nào phù hợp?"
• "Người nhà nên tiêm gì để bảo vệ bé?"
• "Lịch tiêm của bé thế nào?"
• "Tôi cần bổ sung gì khi cho con bú?"
• "Bao lâu nữa thì có thể mang thai lần sau?"

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Hỏi về các mũi đã hoãn ngay ở lần khám sau sinh và đặt nhắc — giai đoạn này rất dễ quên.
2. Trẻ sơ sinh được bảo vệ chủ yếu nhờ người xung quanh tiêm đầy đủ.
3. Đừng ngại từ chối khách đang ốm hoặc yêu cầu rửa tay trước khi bế bé.

Câu hỏi thường gặp