Phòng bệnh khi đi du lịch

Tiêm chủng chỉ là một phần của việc phòng bệnh khi đi du lịch.

Nhiều bệnh không có vắc xin — và phòng ngừa dựa vào thói quen hằng ngày.

Ăn uống

Nguyên tắc chung

• Ăn chín, uống sôi.
• Ăn đồ vừa nấu còn nóng.
• Tránh đồ sống, tái — gỏi, hải sản sống, thịt tái.
• Tránh rau sống, salad ở nơi nguồn nước không bảo đảm.
• Trái cây tự bóc vỏ — an toàn hơn trái cây đã cắt sẵn.
• Tránh đồ để lâu ngoài nhiệt độ phòng.
• Tránh sữa và chế phẩm chưa tiệt trùng.
• Chọn quán đông khách, đồ ăn được nấu liên tục.

Nước uống

• Ở nơi nguồn nước không bảo đảm — dùng nước đóng chai.
• Kiểm tra nắp chai còn nguyên.
• Dùng nước đóng chai cả khi đánh răng.
• Tránh đá lạnh không rõ nguồn gốc.
• Đồ uống đóng chai, đóng lon an toàn hơn.
• Nước đun sôi để nguội nếu tự chuẩn bị được.
• Hỏi trước về chất lượng nước ở nơi sẽ tới.

Rửa tay

• Rửa tay trước khi ăn — quan trọng nhất.
• Sau khi đi vệ sinh, sau khi chạm vào bề mặt công cộng.
• Mang theo dung dịch rửa tay khô — tiện khi không có chỗ rửa.
• Rửa nước và xà phòng khi tay nhìn thấy bẩn.
• Không chạm tay vào mặt, miệng khi chưa rửa.

Phòng muỗi và côn trùng

• Mặc quần áo dài vào lúc muỗi nhiều — sáng sớm và chiều tối.
• Màu sáng thường ít thu hút muỗi hơn.
• Ngủ màn nếu phòng không có lưới chắn.
• Dùng thuốc chống muỗi theo tư vấn — hỏi bác sĩ về loại phù hợp, nhất là với trẻ em và phụ nữ mang thai.
• Chọn nơi ở có lưới chắn, có điều hoà.
• Tránh nơi có nước đọng.
• Kiểm tra da sau khi đi rừng, đi vùng cỏ cao — tìm vết côn trùng bám.

Tiếp xúc với động vật

• Không chạm vào động vật hoang, động vật lạ.
• Không cho động vật ăn, không trêu chọc.
• Cẩn thận với chó mèo hoang.
• Nếu bị cắn hoặc cào — rửa vết thương ngay bằng xà phòng và nước sạch trong nhiều phút, rồi đi khám ngay.
• Đừng chờ xem có sao không.
• Hỏi trước về nguy cơ ở nơi sẽ tới.

An toàn khác

• Chống nắng — mũ, kính, kem chống nắng.
• Uống đủ nước khi trời nóng.
• Cẩn thận khi bơi — nước không rõ nguồn, dòng chảy mạnh.
• Không đi chân đất ở nơi lạ.
• Giày đi bộ đã đi quen — không đi giày mới.
• Cẩn thận với giao thông — quy tắc khác nhau giữa các nước.
• Không dùng rượu bia quá mức — làm giảm cảnh giác.

Với người có bệnh nền

• Mang đủ thuốc và dư ra.
• Để trong hành lý xách tay.
• Hỏi bác sĩ về điều chỉnh khi đổi múi giờ.
• Người đái tháo đường — mang đồ xử trí hạ đường huyết, ăn đúng giờ.
• Người bệnh tim phổi — cẩn thận với vùng cao, khí hậu khắc nghiệt.
• Đứng dậy đi lại trên chuyến bay dài — phòng cục máu đông.
• Mang hồ sơ bệnh án tóm tắt.

Khi ốm ở nước ngoài

• Đi khám sớm — đừng cố chịu vì ngại thủ tục.
• Liên hệ bảo hiểm trước hoặc ngay khi có thể — nhiều nơi yêu cầu báo trước.
• Giữ mọi giấy tờ và hoá đơn.
• Nói rõ bệnh nền và thuốc đang dùng — mang danh sách bằng tiếng Anh.
• Nói rõ đã đi những đâu — thông tin này quan trọng.
• Báo cho người nhà nếu nặng.
• Liên hệ cơ quan đại diện Việt Nam nếu cần hỗ trợ.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

• Sốt cao.
• Tiêu chảy nhiều, có máu.
• Nôn nhiều, không uống được.
• Khó thở.
• Đau bụng dữ dội.
• Phát ban.
• Vàng da.
• Bị động vật cắn hoặc cào.
• Vết thương nhiễm trùng.
• Lú lẫn, co giật.

Sau khi về nước

• Nếu có triệu chứng — đi khám và nói rõ đã đi đâu.
• Một số bệnh có thể xuất hiện muộn sau chuyến đi — vẫn nên nói với bác sĩ.
• Giữ hồ sơ khám bệnh ở nước ngoài.
• Cập nhật sổ tiêm nếu có tiêm ở đó.
• Sốt sau khi về từ vùng có dịch bệnh — đi khám ngay và khai báo.

Túi thuốc mang theo

Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về danh sách phù hợp. Thường gồm:

• Thuốc điều trị bệnh nền — dư ra vài ngày.
• Thuốc hạ sốt giảm đau.
• Thuốc bù nước điện giải.
• Băng gạc, sát khuẩn vết thương.
• Thuốc chống dị ứng nếu bác sĩ kê.
• Thuốc chống muỗi.
• Kem chống nắng.
• Nhiệt kế nhỏ.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Ăn chín uống sôi và rửa tay — hai việc đơn giản phòng được phần lớn vấn đề.
2. Bị động vật cắn thì rửa vết thương ngay và đi khám, không chờ.
3. Sốt sau khi về từ vùng có dịch — đi khám và nói rõ đã đi đâu.

Câu hỏi thường gặp