Phòng bệnh trong thai kỳ ngoài tiêm chủng

Tiêm chủng chỉ là một phần của việc phòng bệnh trong thai kỳ.

Nhiều bệnh không có vắc xin — và phòng ngừa dựa vào thói quen hằng ngày.

An toàn thực phẩm

Nên tránh

• Đồ sống và tái — gỏi, nem chua, tiết canh, hải sản sống, thịt tái.
• Trứng lòng đào, trứng sống.
• Sữa và chế phẩm chưa tiệt trùng.
• Thịt nguội, pa tê — hỏi bác sĩ về các loại cụ thể.
• Rau mầm sống.
• Đồ ăn để lâu ngoài nhiệt độ phòng.
• Rượu bia — tuyệt đối tránh.
• Hạn chế cà phê — hỏi bác sĩ về lượng phù hợp.

Nên làm

• Ăn chín uống sôi.
• Rửa kỹ rau quả dưới vòi nước chảy.
• Tách riêng dao thớt đồ sống và đồ chín.
• Rửa tay trước khi nấu và trước khi ăn.
• Nấu chín kỹ thịt cá.
• Hâm kỹ thức ăn để lại.
• Kiểm tra hạn dùng.
• Cẩn thận khi ăn ngoài — chọn nơi bảo đảm vệ sinh.

Vệ sinh cá nhân

• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng — trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi ra ngoài về.
• Rửa tay sau khi thay tã, sau khi chơi với trẻ nhỏ.
• Không dùng chung đồ ăn uống, không dùng chung thìa đũa — kể cả với con lớn trong nhà.
• Không hôn trẻ nhỏ vào miệng.
• Vệ sinh răng miệng đều đặn, khám răng trong thai kỳ.

Tiếp xúc với người ốm

• Hạn chế tiếp xúc gần với người đang ốm — dù là người nhà.
• Đeo khẩu trang khi cần.
• Tránh nơi đông người trong mùa dịch.
• Đề nghị người ốm trong nhà đeo khẩu trang, không ngại nói.
• Thông gió nhà cửa.
• Nếu tiếp xúc với người mắc bệnh truyền nhiễm — báo bác sĩ, đừng chờ tới lịch khám.

Vật nuôi

• Hỏi bác sĩ về việc tiếp xúc với vật nuôi trong thai kỳ.
• Nhờ người khác dọn chất thải của mèo — đây là lưu ý quan trọng.
• Nếu phải tự làm — đeo găng và rửa tay kỹ sau đó.
• Rửa tay sau mỗi lần tiếp xúc với vật nuôi.
• Không tiếp xúc với động vật hoang, động vật lạ.
• Nếu bị động vật cắn hoặc cào — rửa vết thương ngay và đi khám.
• Giữ vật nuôi được tiêm phòng đầy đủ.

Làm vườn và tiếp xúc với đất

• Đeo găng khi làm vườn.
• Rửa tay kỹ sau đó.
• Rửa kỹ rau củ trồng tại nhà.
• Cẩn thận với vết thương do đất — đi khám và nói rõ.

Muỗi và côn trùng

• Ngủ màn.
• Mặc quần áo dài vào lúc muỗi nhiều.
• Dọn nơi đọng nước quanh nhà — chậu cây, lốp xe, vật chứa nước.
• Hỏi bác sĩ về loại thuốc chống muỗi an toàn — không tự dùng bừa.
• Nếu sốt — đi khám ngay, nói rõ đang mang thai.
• Cẩn thận hơn khi đi vùng có dịch bệnh do muỗi truyền.

Đi lại và du lịch

• Hỏi bác sĩ trước chuyến đi xa.
• Tìm hiểu về tình hình bệnh tại nơi đến.
• Hỏi về các mũi cần tiêm trước khi đi — nếu có và nếu phù hợp với thai kỳ.
• Mang theo hồ sơ khám thai.
• Biết cơ sở y tế gần nơi ở.
• Cẩn thận với thức ăn và nước uống ở nơi lạ.
• Đứng dậy đi lại trên chuyến bay dài.
• Uống đủ nước.

Trong công việc

• Nói với bác sĩ về công việc của mình.
• Nếu làm trong ngành y tế, tiếp xúc với người bệnh — hỏi về biện pháp bảo vệ.
• Nếu làm với trẻ nhỏ — rửa tay thường xuyên, chú ý khi có dịch.
• Nếu tiếp xúc với hoá chất — hỏi bác sĩ về nguy cơ.
• Tránh làm việc quá sức.
• Nghỉ đủ, ngủ đủ.

Khám thai đều đặn

• Đi đúng lịch — đây là biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất.
• Làm đủ các xét nghiệm được chỉ định.
• Nói mọi triệu chứng bất thường — dù nhỏ.
• Đừng bỏ lịch vì bận.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

• Sốt.
• Phát ban.
• Tiếp xúc với người mắc bệnh truyền nhiễm.
• Bị động vật cắn hoặc cào.
• Tiêu chảy nhiều, nôn nhiều.
• Thai cử động ít hơn bình thường.
• Ra máu, ra nước ối, đau bụng.
• Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, phù nhiều đột ngột.

Người trong nhà cũng có vai trò

• Tiêm chủng đầy đủ.
• Rửa tay trước khi nấu ăn cho thai phụ.
• Không hút thuốc trong nhà.
• Người ốm hạn chế tiếp xúc, đeo khẩu trang.
• Nhận việc dọn chất thải vật nuôi.
• Hỗ trợ để thai phụ nghỉ ngơi đủ.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Ăn chín uống sôi và tránh đồ sống tái — biện pháp đơn giản mà quan trọng.
2. Nhờ người khác dọn chất thải của mèo và luôn rửa tay sau khi tiếp xúc vật nuôi.
3. Sốt, phát ban hoặc tiếp xúc với người mắc bệnh truyền nhiễm thì đi khám ngay.

Câu hỏi thường gặp